Afrikanen hebben géén Neanderthaler DNA

Wij lezen wel eens een Nederlandse (internet)krant hier. Op 15 augustus j.l. schrijft Steven de Jong een aanstekelijke column in nrc.nl die als volgt begon : Liefst vierentwintig mensaapachtige soorten hebben het lumineuze idee opgevat rechtop te gaan lopen. Van al die soorten overleefde slechts Homo sapiens. Toch is 2,5 procent van ons DNA afkomstig van de Neanderthaler, de soort die gelijktijdig met Homo sapiens leefde. Die vondst maakt ons minder uniek dan de gangbare taxonomie doet geloven. Steven de Jong schrijft wat verder in zijn artikel over Nico van Straalen die zich aan de Vrije Universiteit Amsterdam bezig houd met fylogenetische reconstructies. Wij hebben in ons kinderwoonhuis een paar slimme jongens maar ook zij wisten niet wat ‘fylogenetische reconstructies’ zijn. Laat staan dat zij weten hoeveel zo iets per reconstructie kost. Dus hup de Wikipedia maar weer eens aangezet. In het Frans heet het Phylogénie en dan denk je toch eerst even aan postzegels verzamelen. Mooi niet dus. In het Nederlands heet het dus gewoon ‘Fylogenie’. Heel interessant. Toch vroeg ik mij meteen af uit welk potje dit onderzoek betaald wordt ? Als de VVD en de PVV er achter komen dat het onderzoek eigenlijk vooral over buitenlanders gaat dan zou de geldkraan wel eens dicht gedraaid kunnen worden. Want die twee partijen heb ook iets tegen geld besteden aan het buitenland dus ook aan het ontwikkelingswerk ofwel de OS. Gek eigenlijk. Want Nederland moet het juiste hebben van internationale handelscontacten. En juist de ontwikkelingssamenwerking heeft in de afgelopen vijftig jaar enorm veel handelsdeuren geopend en miljarden aan exportorders opgeleverd.

Als de huidige 4 miljard aan ontwikkelingswerk gekort gaan worden zal de Nederlandse bijdrage aan de Eurokas vergroot gaan worden dus via een omweg betaald Nederland toch weer mee. Europa kán niet zonder de goodwill die nodig is om de contacten met de nu nog ontwikkelingslanden goed te houden. In 2050 zou o.a. Senegal wel eens een heel belangrijke speler op de wereld voedselmarkt kunnen  zijn. Er is bijna 4x Nederland aan prima cultuurgrond beschikbaar. En tegen die tijd heeft Europa de zee rond Senegal echt wel volledig leeggevist en dan wordt het toch weer veel groenten en fruit eten. Ook Nico van Straalen de hoogleraar rekent terug. “Mutatie is een proces dat in de tijd loopt”, legt hij uit. “Als twee soorten heel erg van elkaar verschillen dan is er ook heel veel tijd overheen gegaan voordat die verschillen hebben kunnen ontstaan. Dus als twee soorten in een bepaald, homoloog stuk van hun DNA heel erg verschillen, dan hebben ze automatisch ook een voorouder die heel ver weg in de geschiedenis ligt. En als twee soorten heel erg op elkaar lijken dan moet hun gezamenlijke voorouder ook heel recent geweest zijn. Op basis van het DNA kan de evolutie dus gereconstrueerd worden. We kunnen terugrekenen. En dat doen we met de soorten die we nu aantreffen.” Een oplettende lezer kan hier uitbegrijpen dat Wilders en Rutte genetisch  helemaal niet zo veel van elkaar verschillen.

En toen las ik het volgende in de column van Steven de Jong : De erfelijke doorgifte van de Neanderthalers op mensen trof een veel grotere groep, namelijk de Euro-Aziaten. Afrikanen zijn vrij van Neanderthaler-DNA en ook van Denisova-DNA, weet Van Straalen. De twee hybridisaties moeten zich dus voorgedaan hebben toen Homo sapiens 100.000 jaar geleden wegtrok uit Afrika en in zowel ‘Eurasia’ als ‘Oceania’ andere mensachtigen tegenkwam. Ik had al zo’n donkerbruin vermoeden dat de Afrikanen geen Neanderthaler DNA hebben. Omdat zij in Afrika zijn gebleven kwamen zij pas enige eeuwen terug in contact met mensachtigen uit andere werelddelen. Die hadden toen al niet zoveel Neanderthaler DNA meer, maar hun gedrag was nog niet zo veel veranderd. Veel meer dan de nog steeds zeer gastvrije Afrikanen deden witte mensachtigen alsof zij eigenlijk ook de baas over Afrika waren. Ze deden ook alsof zij alles beter wisten. Ook dat is nog niet veel veranderd. Natuurlijk zitten de witachtigen meer binnen door gebrek aan zon en door kou. En dan ga je zitten tobben en nadenken wat je moet gaan doen als je weer buiten gaat spelen. Soms levert dat prachtige ideeën op maar de meeste grote en kleine oorlogen hebben zich de afgelopen 500 jaar toch in Europa afgespeeld. Onze kinderen alhier hebben daar geen last van. Je ziet ook aan hen dat zij geen Neanderthaler DNA hebben en ook niet aan het haar van elkaar kunnen trekken. De kolonialisten hebben er voor gezorgd dat de zwarte bevolkingsgroepen van hun eigen identiteit zijn beroofd door hen neer te zetten als domme, luie, primitieve op sex beluste 'bijna' mensapen. Maar als je goed kijkt dan zijn het een soort oorspronkelijke of ‘oermensen’ die ondanks grote problemen toch altijd blijven lachen en dag nemen zoals hij zich heeft aangekondigd. Veel zon en dan schaduw zoeken tot dat de hitte voorbij is. En zij leven op een relatief beperkt dieet. Eigenlijk alleen maar van datgene wat er in de buurt wil groeien of weet te overleven. Als je deze armoe weet te overleven dan zie je er uit zoals twee van onze jongens die nu rond de veertien jaar oud zijn. Zij zagen er natuurlijk niet zo gezond en schoon uit tijdens de periode dat zij nog op straat leefden.

Om onze jongeren die door een speling van het lot geen thuis meer hebben voor te bereiden op de grote vraag naar voedsel uit o.a. Europa hebben wij besloten om een land en tuinbouw opleiding op te zetten. Door onbegrepen adviezen van de witachtigen en het vanuit de Senegalese overheid aangestuurde  niet zo goed om kunnen gaan met geld van anderen. Is de land en tuinbouw in Senegal behoorlijk in het slop geraakt. Mannen en jongeren zijn in grote aantallen naar de daardoor uitpuilende steden van Senegal getrokken en proberen met kleine handeltjes en zaakjes in leven te blijven. Ouderen en moeders met veel kinderen zijn in de dorpen en gehuchten op het platteland achter gebleven. Sommige oudere mannen uit de dorpen die eigenlijk zelf niets kunnen nemen dan een groep van twintig of meer jongetjes mee die dan zogenaamd Koranonderwijs krijgen maar eigenlijk de hele dag en een stuk van de avond op straat lopen te bedelen. De kinderen die door ons opgevangen worden komen vaak uit deze Daara’s ofwel koranscholen. Hun ouders en voorouders waren vroeger echter kleine boeren. En dat is goed te merken als je ‘onze’ jongens een stukje tuin of land geeft. Een groot aantal heeft meegeërfde ‘groene vingers’ en het is verbazingwekkend hoe goed zij hun tuintjes en de prille gewassen naar volle bloei weten te leiden.

Wij zijn daarom de weg térug gaan zoeken voor onze kinderen. En beginnen voorzichtig met een kleine ‘groene klas’ op circa 100 kilometer van Dakar in een beeldschoon en vruchtbaar gebied. Het is een klein agrarisch dorp in de buurt van een ander dorp wat zich tot één van de experimentele dorpen mag rekenen die middels zonnepanelen en waterpompen heeft aangetoond om de jeugd vast te kunnen houden. Er zijn zelfs jongeren uit Dakar terug gekomen naar dat dorp omdat er door de zonnepanelen ook TV’s, radio, internet en games gebruikt kunnen worden. Ook de man die voorheen dagelijks met paard en wagen en een zak mobiele telefoons naar de op 16 kilometer gelegen stad reed om daar de telefoons op te laden heeft nu ander werk.  Om het onze tuinbouw leerlingen naar de zin te maken hebben wij eveneens deze minimale voorzieningen nodig. Dus zonnepanelen een waterpomp en een redelijk ingericht woonhuis waar de leerlingen en hun begeleiders kunnen verblijven en uitgerust naar de tuinen kunnen vertrekken om heerlijke bio producten te kweken want geld voor bestrijdingsmiddelen is niet echt nodig omdat wij bijgestaan worden door in Nederland goed opgeleide land en tuinbouw mensen die weten hoe je prachtige en gave groente en fruit kan verbouwen op biologische wijze.

Wat wij alhier doen is dus eigenlijk ontwikkelingssamenwerking maar dan met een kleine o en een kleine s. Wij vragen nooit subsidies aan omdat wij geen trek hebben om urenlang papieren in te vullen en deze op te sturen naar goed betaalde ‘beoordeelaars’ die onze papieren vervolgens weer in een ‘team’ bespreken. Waarna wij worden beladen met tips om nog efficiënter te gaan werken en dat middels ingewikkelde metingen en enquête formulieren weer aan hen ‘terug te koppelen’. Tsja, zo wordt ontwikkelingssamenwerking wel duur. Als je als Nederlandse NGO één Euro geeft is er soms bijna 50 Eurocent nodig om de ontvanger te evalueren. Wij hebben trouwens geen kantoor maar een hoekje aan een grote tafel met een zes jaar oude Mac. De 26 vrijwilligers komen op gezette tijden gezellig langs en als er wat schenkingen te verdelen zijn is de blijdschap nog groter. Want dat is wat de oude Mac doet, digitaal bedelen. Wij schrijven korte verhaaltjes over hetgeen wij doen en maken foto’s en filmpjes. Dat plakken we bij elkaar en zetten het vervolgens ‘on line’. Wij zijn dit wel een beetje verplicht aan onze kinderen omdat zij van ons niet meer mogen bedelen. Ze kunnen nu immers naar school en een voetbalclub. Zij maken het huis schoon, doen hun wasjes en schoolwerk. En de oude iMac bedelt zacht snorrend voor hen. 

Wij zijn zoals dat tegenwoordig heet een ‘klein goed doel’. Wij worden vanuit o.a. Nederland geholpen door lieve mensen die ook niet van moeilijk doen houden. Zij genieten van onze foto’s en verhalen en vertellen dat door aan hun vrienden en buren. En die komen op gezette tijden in actie. Soms met geld en steeds vaker met huishoudelijke goederen of soms halve nog mooie, maar afgeschreven schoolinrichtingen. Wij zijn daar altijd blij mee en de lieve gevers zien 'on line' waar hun centjes of goederen voor gebruikt worden. Soms komen die mensen ook bij ons langs en dan is het eerst wel even snikken geblazen,maar als de schrik over de armoede geweken is dan lachen onze bezoekers flink met onze jongens mee. Afrikaans gezellig dus. Kijk daarom gerust op onze website en laat je muis lekker op de links klikken. Je komt dan vanzelf bij onze container terecht die ergens in Nederland op spullen wacht die over zijn of niet meer gebruikt worden. Ik kan mij van de Neanderthaler films herinneren dat het wel altijd een grote troep bij hun in de grot was en dat zij nooit wat opruimden, behalve elkaar dan. 

Is ontwikkelingsamenwerking domweg burenhulp?

Volgens de encyclo.nl is burenhulp (ik citeer) te beschouwen als een vorm van vrijwillige inzet waarbij het vaak gaat om spontane, kortstondige hulp. Burenhulp richt zich op mensen die in nood zitten, hulp nodig hebben, en daarvoor niet op de spontane inzet van vrienden of familie kunnen rekenen. Tijdens een enorme regenbui over Dakar las ik op de internetversie van Trouw.nl dat Cordaid een van de grootse ontwikkelingsorganisaties in Nederland een ‘sociale onderneming’ gaat worden. Daar schrok ik wel van. Er zit dus een Nederlandse ontwikkelingswerkorganisatie collega in zwaar weer. En wij zitten in buurland Senegal. Niet helemaal naast de deur van Cordaid maar we zijn toch een soort buren. Want waren zij voorheen dan geen sociale onderneming? Welnu Cordaid gaat saneren en dat gaat tussen de 25 en misschien wel 50 arbeidsplaatsen kosten. Er komt wel een sociaal plan voor de mensen die ontslagen gaan worden. Dat komt omdat er nieuwe werknemers in dienst genomen gaan worden ‘met nieuwe kwaliteiten’ volgens directeur René Grotenhuis. Bij Cordaid werken nu 248 mensen. In 2010 waren dat er nog 267. Dat valt te lezen op de Cordaid website op een pagina die ‘Wat verdient de directeur van Cordaid’ heet. Kennelijk rekent René Grotenhuis zich zelf niet bij de groep die af moet vloeien. Hij werkt volgens dezelfde pagina immers als boegbeeld in 37 landen van de Cordaid organisatie en is daardoor gesprekspartner van bisschoppen en ministers over heel de wereld. Zo iemand kan niet gemist worden. Wie er dus wel uit moeten bij Cordaid en wie er plaats moeten maken voor ‘mensen met nieuwe kwaliteiten’ mogen voor deze keer ook een open sollicitatie bij ons komen doen dakarkids@gmail.com.

Wij zijn namelijk reuze nieuwsgierig waarom zij ‘eruit’ moeten en we gaan natuurlijk de openstaande vacatures van Cordaid monitoren want we zijn reuze nieuwsgierig welke ‘nieuwe kwaliteiten’ er nu gevraagd gaan worden bij Cordaid. Wij hebben het vermoeden dat het om een groep van stagiaires zal gaan. Die kosten nauwelijks iets en hebben nog geen werkervaring en toch blijft het nodige personeelsbestand op niveau. Dat is ook sociaal want waar moeten dat nieuwe bloed anders heen om ervaring op te doen. René Grotenhuis heeft wel een soort nieuw aanpak voor ogen. Hij zegt ‘we willen ondernemender en slagvaardiger worden, er komen acht zogeheten business units op gebieden als gezondheid, noodhulp en microkrediet’. Volgens mij zijn dat er drie maar ok we wachten af. Zelf hebben wij al een jaar of acht goede ervaringen met onze business units. Ook tijdens de veelvuldig stroomuitval werkt onze business unit ‘noodhulp’ gewoon door. Als je in nood zit en er is geen stroom dan kan je gewoon op de houten deur van onze unit kloppen en dan doet  een van ons 24 uur per dag de deur open. Wij hebben twee deuren in onze business unit. Een voordeur voor hoger bezoek zoals ministers, bisschoppen en Imams. Onze achterdeur is discreter en jaarlijks weten veel zieke moeders en/of zwervende straatkinderen de achterdeur te vinden.  Alhoewel wij 369.967 donateurs minder dan Cordaid hebben en ook 22.975 vrijwilligers minder hebben dan Cordaid verschillen wij dus weinig van Cordaid. Onze business unit burenhulp is echter het grootst. Wij brengen hulpzoekenden in contact met onze buren of de kleine en grote overheden en als de hulpvraag duidelijk is dan zijn bijna al onze buren bereid om te helpen naar eer en vermogen. Want laten we wel wezen. Een van de grootste problemen bij het ontwikkelingswerk is de voortdurende bevolkingsaanwas. Het is nogal makkelijk om te beweren dat bijvoorbeeld 25 jaar ontwikkelingssamenwerking nauwelijks heeft geholpen als er in die zelfde 25 jaar 1.5 miljard mensen bij zijn gekomen in de doelgebieden. Je zou dan eerder veronderstellen dat het effect van ontwikkelingswerk maar  ook effectieve noodhulp juist een bijdrage levert aan de bevolkingsgroei.

Een mooie reden om dus maar meteen te stoppen met ontwikkelingswerk en noodhulp toch? Cordaid werkt samen met partner Caritas en die hebben weer een afdeling in Senegal. Cordaid en Caritas hebben beiden een katholieke achtergrond. Op de caritas-senegal pagina straalt het katholieke je tegemoet. Niets mis mee hoor moeten ze zelf weten. Senegal is 95% islamitisch georiënteerd maar staat buitengewoon tolerant tegenover andere religieuze stromingen. Dat zou mogelijk wel eens anders kunnen worden als de welvaart in Senegal zou toenemen. Vooral als dit met geld uit Arabische landen zou gebeuren want die eisen nog wel eens dat er pas geld komt als het voor 100% aan alle islamitische doelstellingen voldoet. In andere woorden men moet de Sharia boven de grondwet stellen en leven zoals in de Arabische landen gebruikelijk is. Het is niet verwonderlijk dat landen zoals Koeweit en de Emiraten nauwelijks nog geld schenken aan Senegal. Daar is de bijzondere cultuur van Senegal te sterk voor gebleken. De aanwezigheid van meer dan 35 etnische groeperingen met hun eigen regels en traditionele gebruiken zijn sterker gebleken dan de verleiding van grote sommen geld uit de Arabische landen. Daarbij komt ook nog dat de Senegalese overheid de belangrijkste religieuze stromingen de Mouride en Tidiane rijkelijk van ‘enveloppen’ voorziet. Politiek en religie zijn in Senegal nauwelijks gescheiden. Cordaid partner Caritas kan met haar jaarlijkse 3 miljoen dollar dan ook niet veel betekenen. Wat beiden met elkaar gemeen hebben is zijn de redelijk goed functionerende ‘prikkel & overleg’ platformen ofwel hun afdelingen marketing & communicatie.

Vreemd genoeg lees ik op geen van de Cordaid of Caritas websites iets over Community Based Development ofwel vanuit de (lokale) gemeenschap geïnitieerde ontwikkeling als oplossing voor de problemen in de wereld. De gedachte dat ontwikkeling en verandering van ‘binnenuit’ ofwel de arme gemeenschap laat zijn slachtofferrol varen en wordt positief actief in het ophouden van de eigen broek is onderhand toch wel gemeengoed aan het worden. Daar zouden Cordaid en Caritas een grote rol in kunnen spelen. Zij praten immers toch ook met ministers en bisschoppen en tientallen landen. Dus burenhulp uit bijvoorbeeld Nederland in de vorm hulpgoederen, geld en expertise na dat een lokale gemeenschap een analyse van hun problemen heeft gemaakt en er inzicht is in wat zij allemaal zelf kunnen doen en welke hulp zij eventueel nodig hebben. Als Cordaid zichzelf weet om te turnen naar niet 8 maar 3 business units. Dan zou hun organisatie er als volgt uit kunnen zien. Unit 1 haalt geld en goederen op bij donateurs. Unit 2 blijft politiek druk uitoefenen op wereldleiders, ministers, bisschoppen en Imams. Unit 3 wordt een uitzendbureau van uitstekend voor hun taak opgeleide ‘buurtwerkers’ die lokale bevolkingen helpen met hun ontwikkeling. Dat doen zij minimaal 5 jaar tegen lokaal salaris en zij wonen op lokaal niveau in de buurt waar zij aan het werk gaan. Het liefst in combinatie met een goed werkend internetcafé en hulp bij het schrijven en goed opmaken van brieven en ander campagne materiaal. De Cordaid medewerkers worden als het ware heuse buurtbewoners zonder dat zij geplaagd worden door familieverbanden en oud zeer. E.a. betekent wel dat Cordaid Nederland hooguit uit 45 medewerkers in NL zal bestaan. Dat de functie van René Grotenhuis overbodig wordt en dat de uitgezonden Cordaid medewerkers een minimum aan begeleiding nodig hebben. Ofwel beschikken over de door Grotenhuis genoemde ‘nieuwe kwaliteiten’ die niet uitgehold worden door zorgmanagers of iets van die soort. De nieuwe medewerkers moeten immers in hun buurt laten zien dat zij hetgeen wat zij preken ook zelf moeten kunnen. Zoveel mogelijk hun eigen broek ophouden. 
Ik zie dat het buiten weer even droog is en ga de buurt even in.

Dakarkids kunnen na verblijf in onze Villa in Dakar in Jardin Godaguene een opleiding doen. Er is een eigen Dakarkids onderkomen met begeleiding. De tuin bevind zich op circa 100 kilometer van Dakar. De kids zijn vaak zeer trots op hun zelf verbouwde biologische producten.

Als het in Nederland regent of ook als het mooi weer is dan 

is er in Rotterdam op 21 augustus iets leuks te doen.

Roos Limburg studeert af op een door www.dakarkids.info 

geïnitieerd buurtproject in Yoff/Dakar.

In de schaduw van de Moskee van Yoff Layene

Aan het strand van Yoff staat een groot en mooi wit geschilderd gebouw. In de namiddag liggen, lopen of sporten er honderden jongeren het liefst met een MP3 met oordopje aangesloten in een oor. Het andere oor blijft vrij om naar vrienden te luisteren of naar de oceaan.

Seydina Limamou LAYE is in1843 geboren in het vissersdorp Yoff. Hij is nooit naar school geweest en heeft jarenlang als visser gewerkt. Rond zijn 40ste levensjaar overleed zijn moeder en kort daarna besloot hij het woord van Allah uit te dragen. Zijn volgelingen zijn de ‘Layene’ die jaarlijks in de maand augustus samenkomen op het terrein van de het grote mausoleum in Yoff onder de rook van Dakar. De achtergronden van de Layene en waar zij in geloven en hoe zij daar naar handelen wordt uiteengezet op een meertalige website www.layene.sn

Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch werd in November 2010 door het dagblad Trouw naar zijn visie gevraagd op de ‘vrije wil’. Citerend: „Leuk dat Trouw zo’n vraag stelt. Maar ik weet wat zo’n visie met mensen doet: het maakt ze passief. Veel moslims leven in het lotsdenken. „Ze geloven dat de getuigenis, de aalmoes, de ramadan, bidden en de hadj (de bedevaart naar Mekka, red.) hen superieur maakt, beter dan anderen. Ook als ze slechte vaders zijn, geen werk hebben of hun opleiding niet hebben afgemaakt. Zolang ze de rituelen maar hebben geëerbiedigd, is wat in het leven volgt te wijten aan het lot. Dat is ook een vorm van leven zonder vrije wil: als individu kom je er nauwelijks aan te pas. „Het is een gevaarlijke en contraproductieve houding. Wordt de toekomst van je kinderen bepaald door het lot, dan hoef je hen niet op te voeden. En je hoeft ook niet je best te doen bij sollicitaties.”

Het woord ‘lotsdenken’ is niet te vinden in de woordenboeken. Het zal een combinatie zijn van het religieuze begrip ‘predestinatie’, het fatalisme en het lot - het noodlot. Ofwel alles is voorbestemd en je kan daar geen invloed op uit oefenen. Dit alles staat lijnrecht op het principe van de eigen ‘vrije wil’ waarvan de ontwikkeling nauw is verbonden met (op)voeding en de kans om kennis te vergaren. De kans om kennis te vergaren is weer nauw verbonden met politieke beslissingen zoals voldoende onderwijsmogelijkheden die op kwaliteit en op de vraag en het aanbod uit de arbeidsmarkt zijn afgestemd.

Bij de Layene staan de lessen ofwel getuigenissen van Seydina Limamou Laye en zijn opvolgers centraal op de studiedagen en vele bijeenkomsten. Daar gaat veel tijd in zitten voor de grote schare volgelingen. Hierdoor is de infrastructuur van Yoff nooit echt van de grond gekomen ondanks de meer dan zestig raadsleden. Yoff maakt een verwaarloosde en vervuilde indruk. De bouwkundig staat van het gemeentehuis representeert wat zich in het gehele stadje afspeelt. Het merendeel van de huizen en gebouwen zijn niet afgebouwd. De publieke scholen zien er uit als ruines en de klassen zijn overvol. Wie het kan betalen stuurt zijn kinderen naar de vele kleine en grote privé-scholen die echter niet veel hogere kwaliteit bieden. Als je te arm bent voor de privé-scholen maar wel wat geld over hebt dan kunnen de kinderen naar de zogenaamd Franco-Arabe scholen waar een mengeling van Koran en Frans onderwijs wordt gegeven. Ook in deze scholen het beeld van overvolle en verveloze klassen.

Als men rond Layene een tevredenheids onderzoek zou houden dan zou de klachtenlijst zeer groot zijn. Aan het geloof wordt immers niet getwijfeld dus dat zit wel goed. Men klaagt echter wel veel over het gebrek aan inkomsten en hiermee wordt niet altijd inkomsten uit werk mee bedoeld. Het gebrek aan gezondheidszorg, sanitaire voorzieningen, gratis onderwijs, werk voor (on) geschoolden. Deze problematiek wordt geheel aan de Staat verweten. De overheid zou corrupt zijn en alle inkomsten zelf houden! Op de vraag of de bevolking bereid is belasting te betalen over inkomsten (uit werk of uit giften) wordt afkeurend gereageerd. De overheid zou immers alles opmaken en niet aan de bevolking besteden!

Er zijn alhier maar weinigen die zich realiseren dat democratisch geïnde belastingen tot een verbetering van de leefomstandigheden voor iedereen zou kunnen leiden. Is dit de ‘contraproductieve’ houding waar Markouch over spreekt? Is dit de passieve houding vanwege het ‘lotsdenken’ die zo kenmerkend zou zijn voor Islamieten in bijvoorbeeld Afrika? Natuurlijk er moet wel ‘werk’ zijn. Maar dan moet er ook gewerkt worden. En stel dat Toyota, Unilever, Johnson & Johnson en nog vele andere producenten en aantal fabrieken in Yoff zou plaatsen dan moet er ernstig rekening gehouden worden met het grote aantal Islamitische, Christelijke en andere officiële feest en vrije dagen in Senegal. Dit nog los van het grote aantal religieuze feesten en bidmomenten per dag. En daarnaast het aantal benodigde vrije dagen voor het bijwonen van geboortes, huwelijken en begrafenissen die traditioneel bezocht moeten worden ook als de familie honderden kilometers verder woont.

De productiviteit in de fabrieken zou op minder dan 50% uit komen. Het bijscholen van medewerkers zou echter opnieuw een productiviteitsverlies meebrengen o.a. vanwege de lage kwaliteit van het genoten onderwijs. Investeerders hebben het in Senegal ook niet echt makkelijk. Men wordt weliswaar met open armen ontvangen maar al snel wordt men in de bovenste lagen van gecorrumpeerde adviseurs opgenomen en als je dan niet goed op let dan is er al veel van het investeringsgeld besteed vóór dat je ook maar iets van de grond hebt kunnen krijgen. Waar Abraham de mosterd haalde staat niet in de Koran. Maar hier weten de vaak zeer intelligente mensen dat bijzonder goed. De vaak bijzonder hartelijke ontvangsten en grote gastvrijheid zijn over het algemeen zeer gemeend. Maar het vangen van vissen en het jagen op groot wild zit in het bloed van bijna iedere bewoner van Senegal.

Er zijn aldus nog vele bergen te verzetten voordat ook Senegal zich kan ontwikkelen naar een land waar de ‘vrije wil’ zich in de persoonlijkheid van de burgers kan ontvouwen. Zo’n grote verandering impliceert natuurlijk dat de bewoners het ‘Goddelijke’ in zich zelf moeten zoeken en zich niet afhankelijk moeten laten maken van wat de buren en andere geestelijk leiders hun voorhouden. Het vergt een andere kijk op religieuze, ethische en morele vraagstukken. Met name de acceptatie dat niet God maar het individu bepaalt of er vooruitgang te boeken is. De oude volksvertellers hebben hier steeds minder te vertellen. De jeugd trekt massaal naar de internet cafés en de Senegalese Hip Hoppers en Rappers vertellen in een aantrekkelijke mengelmoes van lokale talen en in het Frans en Engels hoe het ook anders en beter zou kunnen. Er zit wel degelijk muziek in dit land!